
LABORATORIUM SKANINGOWEJ MIKROSKOPII ELEKTRONOWEJ (L-4)
Posiadane uprawnienia:
Zakres akredytacji Laboratorium Badawczego Nr AB 120
wydany przez
Polskie Centrum Akredytacji
Wydanie nr 5 z 18 lipca 2007 r.
Â
Kierownik laboratorium:
      dr hab. inż. Marek Faryna, prof. ndzw. IMIM PAN ( Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć. )
WykonujÄ…cy badania:
                                dr inż. Anna Rakowska
      dr inż. Anna Sypień
      dr Joanna Wojewoda-Budka
      mgr inż. Anna Janus
Â
Adres:
Instytut Metalurgii i Inżynierii Materiałowej
im. Aleksandra Krupkowskiego
Polskiej Akademii Nauk,
ul. Reymonta 25, 30-059 Kraków
tel: (12) 295 28 00, fax: (12) 295 28 04,
e-mail: Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamujÄ…cymi. W przeglÄ…darce musi być włączona obsÅ‚uga JavaScript, żeby go zobaczyć. Â
Â
Laboratorium posiada dwa mikroskopy elektronowe:
1. Skaningowy mikroskop elektronowy FEI E-SEM XL30 wyposażony w spektrometr dyspersji energii promieni X EDAX GEMINI 4000

Charakterystyka mikroskopu:
- punktowa zdolność rozdzielcza: 3.5 nm 30 kV, 30 nm przy 1kV;
- zakres zmian napięcia przyspieszającego: od 200 V do 30 kV;
- zakres powiększeń: od 10x do 500.000x dla WD = 10 mm
- zakres zmian ciśnienia gazu: od 0 do 20 Torr;
- detekcja elektronów wtórnych oraz wstecznie rozproszonych (w systemie COMPO i TOPO).
Przeznaczony jest do obrazowania powierzchni próbek znajdujących się w środowisku kontrolowanej próżni.
| Charakterystyka spektrometru: Spektrometr EDXS Genesis 4000 firmy EDAX, wyposażony w detektor Si(Li) z okienkiem SUTW o zdolności rozdzielczej ≤133; detekcja wszystkich pierwiastków od boru wzwyż. System EDAX kontroluje wiązkę elektronową w mikroskopie E-SEM XL30 celem akwizycji obrazów i map prom. rtg. poprzez własny generator skanowania. | ![]() |
![]() |
Zestaw E-SEM+EDXS przeznaczony jest do elementarnej analizy jakościowej i ilościowej w mikroobszarach zarówno dielektryków i materiałów organicznych, jak również próbek przewodzących.
2. Skaningowy mikroskop elektronowy PHILIPS XL30 oraz spektrometr dyspersji energii promieni X LINK ISIS, Oxford Instrument.

Skaningowy mikroskop elektronowy XL30 firmy Philips Electron Optics jest urządzeniem przeznaczonym do badań morfologii powierzchni ciał stałych. Punktowa zdolność rozdzielcza wynosi odpowiednio: 3.5 nm przy napięciu przyspieszającym wiązkę elektronową 30 kV i 30 nm przy 1 kV. Zakres zmian napięcia przyspieszające: od 0.2 do 30 kV. Zakres powiększeń: od 10x do 400.000x.
Mikroskop umożliwia detekcję niskoenergetycznych elektronów wtórnych oraz wysokoenergetycznych elektronów wstecznie rozproszonych (w systemie COMPO i TOPO). Software jest w pełni kompatybilny z programami aplikacyjnymi Microsoft Windows.
Stolik goniometryczny o zakresie przesuwu osi: X = 50 mm, Y = 50 mm, rotacji 360oC, pochyle: –15o + 80o i zakresie pracy wzdłuż osi Z (FWD – Free Working Distance) od 4 do 37 mm.
Mikroskop wyposażony jest w spektrometr dyspersji energii promieniowania rentgenowskiego LINK firmy Oxford Instruments, o energetycznej zdolności rozdzielczej 138 eV, którego zasadniczym elementem jest detektor Si(Li) Pentafet z okienkiem Super Ultra Thin Window, szczególnie przydatnym do analizy pierwiastków lekkich. Oprogramowanie spektrometru również pracuje w systemie Microsoft Windows.
Zestaw SEM - EDXS umożliwia analizę jakościową i ilościową w mikroobszarach, z pierwiastkami lekkimi włącznie od boru poczynając; do dyspozycji pozostaje analiza punktowa, liniowa (tzw. linescan) i powierzchniowa (tzw. mapping).
Przygotowanie próbek do badań
Laboratorium wykonuje badania na próbkach dostarczonych przez Klienta. W trakcie uzgadniania warunków wykonania zamówienia Klient zostaje poinformowany o wymaganiach dotyczących próbek, sposobu ich przygotowania do badań.
Wymiary próbek wynoszą max: D (średnica) = 50 mm, Z (wysokość) = 35 mm. Masa próbek nie powinna przekraczać 250 g.
Próbki umieszcza się na powierzchni specjalnie do tego celu przygotowanych podstawek przyklejając do podłoża klejem węglowym albo węglową taśmą przewodzącą.
Zainteresowanych współpracą z Laboratorium L-4 uprzejmie prosimy jest o kontakt z Kierownikiem Laboratorium L-4:
doc. dr hab. inż. Marek Faryna
tel: (0-12) 295 28 28
e-mail: Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.
Przykłady badań prowadzonych skaningowym mikroskopie elektronowym PHILIPS XL30

Obraz powierzchni krzemu porowatego, elektrony wtórne, pow. 16.000x
| Pierwiastek | %.wag. | %.at. |
| Al Kα | 1.1 | 2.8 |
| Ti Kα | 17.7 | 25.9 |
| Ni Kα | 17.8 | 21.2 |
| Cu Kα | 11.7 | 12.9 |
| Zr Lα | 31.2 | 23.9 |
| Ag Lα | 20.5 | 13.3 |
Razem: | 100.0 | 100.0 |
Analiza jakościowa i ilościowa po korekcji ZAF eutektyki w stopie TiZrAgCuNi.
| Przykłady zdolności rozdzielczej | Przykłady obrazów SE | Przykłady obrazów BSE |
![]() | ||

Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.




